Wreszcie Twoje inwestycje w jednym miejscu.
Już nie musisz dłużej samodzielnie analizować dokonanych inwestycji i zastanawiać się jakie kroki podjąć aby zwiększyć zyski. Dzięki nam w sposób jasny i przyjemny będziesz mógł sprawować pełna kontrolę nad swoimi portfelem inwestycyjnym.
Zarejestruj się!
Lub skorzystaj z wersji Demonstracyjnej

Analiza fundamentalna

Analiza fundamentalna służy do określania opłacalności inwestycji w akcje spółki na podstawie przeszłych i prognozowanych danych o spółce, informacji o branży, w której działa oraz danych makroekonomicznych. Punktem wyjścia jest ustalenie prawdziwej wartości przedsiębiorstwa. Na podstawie tej wyceny analitycy fundamentalni przewidują dalszy rozwój sytuacji oraz możliwy do uzyskania zysk z inwestycji. Jeśli uznają, że dana spółka jest wyceniana przez rynek poniżej wartości fundamentalnej rekomendują kupno jej akcji, w przeciwnym wypadku będą zalecać jej sprzedaż.

Horyzont czasowy inwestora, który kieruje się analizą fundamentalną jest średnio- lub długoterminowy, najczęściej powyżej jednego roku. Powodem tego jest w głównej mierze fakt, że rynek nie jest idealny i cena akcji nie zawsze odpowiada jej wartości wewnętrznej. Na ceny akcji w krótkim okresie wpływa bowiem działalność krótkoterminowych inwestorów, którzy nie kierują się kondycją finansową spółek, lecz tendencjami w zmianach cen bądź nastrojami na rynku. Jednak w długim terminie wzrost wyników finansowych spółki jest pozytywnie powiązany ze wzrostem kursu akcji.


Rys. 1. Rzeczywista wartość wewnętrzna akcji a jej cena giełdowa. Akcje są niedowartościowane w okresie N i przewartościowane w P.

Analiza fundamentalna składa się z następujących etapów:
- analiza makroekonomiczna kraju
- analiza sektorowa (branżowa)
- analiza spółk
- wycena akcji
- sytuacyjna i finansowa

Analiza makroekonomiczna kraju
Analiza makroekonomiczna gospodarki jest zazwyczaj pierwszą analizą, jaką powinni stosować inwestorzy przed podjęciem decyzji inwestycyjnych. Opiera się ona na obserwacji i analizie zjawisk zachodzących w gospodarce. Głównym celem analizy makroekonomicznej jest poznanie prognoz dotyczących tempa rozwoju gospodarki w przeciągu najbliższych lat. Ze względu na proces globalizacji i liczne powiązania krajów, ważna w tym miejscu jest również ocena sytuacji globalnej (np. kryzys w innym kraju).

Do analizy makroekonomicznej stosuje się następujące wskaźniki:
Produkt krajowy brutto to podstawowy miernik tempa rozwoju gospodarki państwa. Obliczany jest co kwartał przez Główny Urząd Statystyczny. Wzrost wskaźnika jest oznaką rozwoju firm, czyli zwiększania ich dochodów. Ponadto wzrost PKB powoduje zwrócenie uwagi podmiotów na rynek kapitałowy, gdzie dokonuje się transfer kapitału, przez co zwiększa się obrót na rynku. Świadczy to o powiązaniu pomiędzy tempem wzrostu gospodarki a koniunkturą na giełdzie.

Inflacja oznacza wzrost cen towarów i usług w gospodarce, który prowadzi do spadku siły nabywczej pieniądza. W efekcie następuje również utrata wartości nieoprocentowanych oszczędności. Inwestorzy starają się przed tym ochronić lokując środki na giełdzie lub w lokatach bankowych. Wzrost stopy inflacji powoduje w konsekwencji spadek realnej stopy dochodu z inwestycji osiągniętej przez inwestora na giełdzie.

Stopy procentowe oznaczają koszt pieniądza, w tym długu przedsiębiorstw. Ich poziom ustala Narodowy Bank Polski (bank centralny) w zależności od oczekiwanej inflacji, gdyż jego nadrzędnym celem jest stabilność cen. W sytuacji szybkiego wzrostu gospodarczego, kiedy następuje wzrost inflacji i zapotrzebowania na kapitał, bank centralny powinien podnieść stopy procentowe. Powoduje to wzrost kosztu kredytu oraz sprawia, że oszczędzanie staje się bardziej opłacalne dla konsumentów. W konsekwencji następuje „wyhamowanie” gospodarki. Ponadto rosnąca inflacja i stopy procentowe zachęcają inwestorów do zakupu obligacji, gdyż rośnie ich rentowność (ceny spadają), a zapewniają pewniejszy zysk niż akcje.

Kursy walut (np. EUR i USD) wpływają bezpośrednio na koszty i przychody spółek dokonujących obrotu zagranicznego. Wzrost kursów walut obcych (czyli inaczej osłabienie złotego) powoduje, że rosną zarówno koszty spółek importujących jak i przychody spółek eksportujących. Poza tym wysokie kursy walut zagranicznych powodują, że inwestycje w papiery wartościowe w Polsce stają się bardziej atrakcyjne dla inwestorów zagranicznych.

Innymi ważnymi wskaźnikami ekonomicznymi są również: stopa bezrobocia, deficyt budżetowy i dług publiczny, sprzedaż detaliczna, produkcja przemysłowa oraz wskaźniki wyprzedzające koniunkturę.

Czynniki niemierzalne:
- stabilność polityczna: ocena zmian w polityce gospodarczej (obawy głównie wśród inwestorów zagranicznych), wprowadzane reformy, prywatyzacje
- polityka podatkowa: wpływ na tempo rozwoju gospodarki oraz dochody podmiotów, specjalne strefy ekonomiczne z ulgą podatkową
- zasady zatrudnienia: wysokość narzutów na płace mająca istotny wpływ na koszty działalności firm, regulacje dotyczące związków zawodowych
- technologia (wydatki na badania i rozwój) oraz zaplecze naukowe
- infrastruktura
- czynniki geograficzne: np. posiadane surowce
- inne regulacje prawne mające wpływ na bariery wejścia i funkcjonowania w danym kraju

Analiza branżowa
Analiza branżowa polega na badaniu grupy przedsiębiorstw produkujących ten sam typ wyrobów lub świadczących podobne usługi, co interesująca nas spółka. Odpowiada na pytanie, które sektory przyniosą w przyszłości największe zyski.

W gospodarce rynkowej firmy mogą działać w branżach o dynamicznym rozwoju, stabilnych bądź wręcz zmniejszających się przychodach. Często lepiej jest zainwestować w najsłabszą spółkę z branży o bardzo dobrych perspektywach, niż najlepszą spółkę z branży stabilnej lub schyłkowej. Rozwój tych drugich, mimo umiejętności kadry zarządzającej, jest już bowiem mało prawdopodobny. Informacje na temat dynamiki poszczególnych sektorów można znaleźć w raportach lub czasopismach branżowych, a także publikacjach spółek giełdowych.

Celem analizy branżowej jest określenie:
- tempa rozwoju branży (dynamiki wzrostu) wraz z identyfikacją jego przyczyn np. stabilny wzrost w branży spożywczej
- perspektyw rozwoju: prognozowane stopy zwrotu (rentowności) i możliwe zagrożenia
- fazy cyklu sektora: pionierski start, dynamiczne przyspieszenie wzrostu (najlepszy moment na inwestycje), dojrzały umiarkowany wzrost i stabilizacja bądź spowolnienie wzrostu i zanik sektora
- cykliczności sprzedaży lub sezonowości (np. najlepsze wyniki kin w IV kw.)
- wrażliwości na dekoniunkturę (np. branża budowlana)
- kontroli nad podstawowymi kosztami działalności (np. spółki transportowe nie mają wpływu na ceny paliwa)
- zależności od regulacji prawnych

Analizując wyniki konkretnej spółki należy brać pod uwagę podmioty z tej samej branży, prowadzące działalność o zbliżonej skali. Porównanie dynamiki przychodów, rentowności (czyli przełożenia przychodów na zyski) oraz udziału w rynku pozwoli wybrać spółkę lepszą niż przeciętna w branży.

Analiza spółki
Analiza spółki polega na zapoznaniu się ze wszystkimi informacjami na jej temat, które są udostępniane zainteresowanym. Należy przeanalizować otoczenie spółki, silne i słabe strony oraz perspektywy jej rozwoju w przyszłości.

Pierwsza częścią badania jest analiza sytuacyjna, która bierze pod lupę wszystkie aspekty działalności spółki poza finansami. Do tej części zadania należy zapoznanie się ze strategia rozwoju, wielkość zatrudnienia, kadra zarządzająca czy chociażby technologii która jest wykorzystywana w przedsiębiorstwie. Istotny jest również rynek na którym spółka funkcjonuje (bariery wejścia i wyjścia, pozycja na rynku, siła nabywców i odbiorców), jak również  rodzaj produktu (cykl życia produktu, zamienniki, koszty produkcji). Wyżej oceniane są spółki, które działają w kilku sektorach lub mają szeroki asortyment.

Następnie przeprowadza się analizę finansową i tu skupia się tylko i wyłącznie na finansowym aspekcie działalności spółki. Do tego celu wykorzystuje się dane finansowe, które spółka umieszcza w swoim sprawozdaniu finansowym. Takie sprawozdanie składa się z następujących elementów:
- bilans: opis majątku spółki (aktywa i pasywa), Suma aktywów zawsze równa się sumie pasywów, ale co ważne, istotna jest ich wewnętrzna struktura oraz tempo wzrostu poszczególnych pozycji:
       * aktywa: licencje i patenty, budynki, maszyny, materiały i produkty, należności od kontrahentów, gotówka
       * pasywa: kapitał zapasowy i zakładowy, zyski zatrzymane, kredyty handlowe i bankowe
- rachunek zysków i strat:przedstawia sposób wypracowania wyniku finansowego, czyli osiągnięte zyski lub straty. Przychody oraz koszty rozdziela się na poszczególne źródła, co pozwala na rozpoznanie sytuacji dochodowej przedsiębiorstwa

Pozostałe koszty operacyjne

PRZYCHODY KOSZTY
 Przychody ze sprzedaży netto Koszt wytworzenia sprzedanych wyrobów lub usług
Zysk / strata na sprzedaży (brutto)
  Koszty ogólnego zarządu; Koszty sprzedaży
Zysk / strata na sprzedaży (netto)
Pozostałe przychody operacyjne Pozostałe koszty operacyjne
Zysk / strata na działalności operacyjnej (EBIT)
Przychody finansowe Koszty finansowe
Zysk / strata na działalności gospodarczej
Zyski nadzwyczajne Straty nadzwyczajne
Zysk / strata brutto
  Podatek dochodowy
Zysk / strata netto

- rachunek przepływów pieniężnych: przedstawia realne zmiany środków pieniężnych, czyli wpływy i wypływy gotówki (z podziałem na źródła). Dzięki temu inwestorzy wiedzą, czy spółka się bogaci, czy przeciwnie.
        * przykłady przepływów operacyjnych: zysk netto, amortyzacja (czyli utrata wartości środków trwałych), zmiany w stanie zapasów, należności i zobowiązań
        * przykłady przepływów inwestycyjnych: sprzedaż lub kupno nieruchomości
        * przykłady przepływów finansowych: emisja akcji, dywidenda, zaciągnięcie lub spłata kredytu
- rachunek zmian w kapitale własnym (np. poniesienie kapitału zakładowego, wypłata dywidendy)
- informacja dodatkowa: wprowadzenie do całego sprawozdania finansowego oraz dodatkowe niezbędne wyjaśnienia, np. czynniki ryzyka

Na podstawie Informacji zawartych w sprawozdaniu możliwe jest dokonanie analizy. Ma to na celu określenie jak inwestycja może być atrakcyjna dla inwestorów. Dla początkującego inwestora może być dość skomplikowane, jednak z czasem analizy stają się codziennym narzędziem pracy.

W ocenie sytuacji finansowej spółki niezwykle przydatne są wskaźniki, które pozwalają na szybką ocenę sytuacji spółki, a są to wskaźniki:
- płynności: ocena wypłacalności i dostępu do gotówki, np. gotówka/zobowiązania krótkoterminowe
- zadłużenia: stopień korzystania z długu, np. dług/majątek lub dług/zysk
- aktywności (efektywności): ocena gospodarowania majątkiem, np. okres spłaty należności lub cykl rotacji zapasów
- rentowności: zdolność do generowania zysku, np. marża ze sprzedaży, rentowność majątku lub kapitału własnego
- rynkowe: wartość spółki na rynku i oczekiwania rynku co do przyszłości spółki, np. stosunek zysku na akcję lub majątku netto na akcję do kursu giełdowego.

Źródła informacji
Inwestorzy mają możliwości i dostęp do wielu źródeł Informacji o spółce. Należy zwrócić szczególną uwagę na wiarygodność tych Informacji. Korzystając z Informacji zamieszczanych w mediach czy prasie, komentarzy na forach giełdowych czy też portalach internetowych, należy sprawdzić ich wiarygodność. Informacje, które na pewno zawierają rzeczywiste i sprawdzone dane to te zawierane w materiałach informacyjnych ze spółki, które są publikowane na stronach internetowych spółek, w zakładkach „Relacje inwestorskie”. Informacje wewnętrzne spółki dzielą się na:
- raporty bieżące: spółki są zobligowane do publikacji raportów bieżących, które dostarczają aktualnych Informacji o sytuacji spółki. W raportach bieżących można znaleźć informacje takie jak: znaczące umowy, zbycie lub zakup nieruchomości, prognozy wyników finansowych, zmiany w zarządzie czy nowych emisjach
- raporty okresowe (finansowe): obowiązkowe raporty, publikowane pod koniec danego okresu (kwartału lub roku). Inwestorzy mogą w nich znaleźć liczby i informacje dotyczące spółki za dany okres. Jest to swoiste kompendium wiedzy na temat spółki. Oprócz zestawień finansowych, raport okresowy zawiera komentarze zarządu dotyczące najważniejszych wydarzeń w spółce, oraz prognozy co do przyszłych lat.
- prospekt emisyjny: dokument informacyjny, skierowany do potencjalnych inwestorów. Emitenci mają obowiązek opublikować prospekt emisyjny przez debiutem, oraz przy kolejnych emisjach. W prospekcie zawiera się szczegółowe informacje dotyczące działalności spółki, historii, perspektywy rozwoju, zarządzających, najważniejszych akcjonariuszach, ryzyku i sprawozdania finansowe za ostatnie 3 lata (plus raporty spółek zależnych).

Walne Zgromadzenia: na WZ akcjonariusze mogą spotkać się z zarządem, porozmawiać i zadać pytania bezpośrednio osobom zarządzającym.

Wycena spółki na giełdzie
Wycena spółki jest ostatnim i prawdopodobnie najtrudniejszym elementem analizy fundamentalnej (czasami stosowana jest jako niezależne działanie). Po analizie makroekonomii, branży oraz danych finansowych i jakościowych dotyczących spółek, wybieramy grupę najbardziej perspektywicznych podmiotów. Następnie w oparciu o wszelkie informacje określamy wartość akcji spółki. Celem jest sprawdzenie czy są one niedowartościowane czy przewartościowane, czy należy je zatem kupować czy sprzedawać.

Z racji tego, że wartość przedsiębiorstwa składa się wiele czynników jest ona niezmiernie trudna do oszacowania. Oprócz wymiernych składników w postaci majątku spółki pomniejszonego o dług, czyli wartości księgowej, występują również elementy niemierzalne. Wyróżniamy wśród nich: wizerunek i markę, technologię, zasoby ludzkie czy perspektywy rozwoju. Wszystko to sprawia, że proces wyceny akcji spółki nie jest łatwy. W efekcie powstało wiele różnorodnych metod wyceny, próbujących zmierzyć się z tym wyzwaniem. Najpopularniejszymi z nich są metody:
- majątkowa
- dochodowa
- porównawcza

Według metody majątkowej wartość firmy wynika wyłącznie z posiadanego przez nią majątku, pomniejszonego o dług. Jest ona rzadko stosowana w praktyce, gdyż nie uwzględnia czynników niemierzalnych, w tym perspektyw rozwoju spółki.

W metodzie dochodowej firma jest warta tyle, ile wygeneruje nadwyżek finansowych począwszy od dzisiaj do nieskończoności. Innymi słowy, wartość przedsiębiorstwa równa się sumie gotówki, którą można wypłacać z firmy, nie zamykając jej. Metoda ta jest uznawana obecnie za najlepszą metodę określania wartości firmy, choć nie jest doskonała.

Pierwszym krokiem wyceny dochodowej spółki jest ocena obecnych przepływów pieniężnych oraz prognoza ich wzrostu w przeciągu najbliższych lat. Przepływy pieniężne (ang. cash flow) to w uproszczeniu suma zysku netto i amortyzacji, pomniejszona o wydatki inwestycyjne i zmiany w kapitale obrotowym. Następnie przyszłe przepływy są dyskontowane określoną stopą procentową uwzględniającą ryzyko i zsumowane dają wartość przedsiębiorstwa. Wycena dochodowa opiera się na przyszłości, gdyż to od niej zależy wycena giełdowa akcji.

Metoda porównawcza wskazuje czy inwestycja w dane akcje jest obecnie opłacalna, na podstawie wycen innych „podobnych” spółek (konkurentów z branży, o podobnej skali działalności). Bazuje ona na wskaźnikach takich jak: C/Z oraz C/WK, które mówią odpowiednio ile mamy zapłacić za 1 złoty zysku netto spółki a ile za 1 złoty jej wartości księgowej. Wysokie wartości wskaźników wskazują na przewartościowanie, a niskie na niedowartościowanie. Metoda ta jest często stosowana ze względu na to, że jest stosunkowo prosta i szybka w interpretacji.


Rys. 2. Wpływ oczekiwań co do przyszłości spółki na wycenę rynkową akcji.

Zazwyczaj inwestorzy rozpoczynają wycenę przedsiębiorstwa od oceny danych finansowych, co stanowi tak naprawdę „punkt wyjścia” do ostatecznej wyceny. W następnym etapie powinna być ona korygowana o parametry jakościowe, takie jak:
- jakość kadry zarządzającej np. wiarygodność zarządu
- poziom Warszawskiego Indeksu Giełdowego (WIG): zazwyczaj większość spółek podąża w tym samym kierunku co indeks giełdowy. Może wystąpić sytuacja, że spadek cen większości akcji wpłynie również na spadek ceny konkretnej akcji, mimo że spółka ma „zdrowe fundamenty”
- akcjonariat: z jednej strony duży udział inwestorów instytucjonalnych wpływa na większą stabilność kursu akcji. Wynika to z faktu, że ich inwestycje mają charakter długoterminowy i nie podlegają emocjom w krótkim okresie. Z drugiej strony firmy, których właścicielem jest państwo, nie są postrzegane jako działające w pełni efektywnie. Ich wycena rynkowa będzie niższa niż wycena podobnych firm z właścicielami prywatnymi, którzy w większym stopniu kontrolują koszty, co przekłada się wielkość zysków.
- polityka dywidendy: długookresowa polityka wypłaty dywidendy wpływa na większą stabilność kursu akcji, gdyż zapewnia akcjonariuszom „pewny” dochód (np. 5% rocznie)
- wskaźniki spółek z branży, rekomendacje domów maklerskich, płynność akcji, zapowiedzi fuzji i przejęć lub wejścia w nową branżę

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską z Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka na lata 2007-2013.

Dotacje na innowacje. Inwestujemy w waszą przyszłość.